Spis treści.
Mała Ostra, nazywana również Ostrą Małą, to najwyżej położona ściana szczytowa w Rudawach Janowickich, wznosząca się na wysokość 935 m n.p.m. Znajduje się tuż obok najwyższego szczytu pasma – Skalnika (945 m n.p.m.).
Choć to właśnie Skalnik jest najwyższy, z jego wierzchołka nie zobaczymy rozległej panoramy – szczyt porasta gęsty las, który skutecznie ogranicza widoki.
Zupełnie inaczej jest na Małej Ostrej. To stąd rozpościera się szeroka, malownicza panorama, uznawana za jedną z najpiękniejszych w całych Sudetach. Przy dobrej pogodzie widoki naprawdę robią wrażenie.
Co więcej, w drodze na Małą Ostrą mijamy charakterystyczne formacje skalne o intrygującej nazwie „Konie Apokalipsy”. Skąd wzięło się to określenie? O tym przeczytasz w dalszej części wpisu.
Ostra Mała i Skalnik to tylko fragment tego, co oferują Rudawy Janowickie. Jeśli planujecie kolejne wędrówki w tym paśmie, sprawdźcie również inne opisane przeze mnie szlaki w Rudawach Janowickich — od widokowych grzbietów po spokojne, mniej uczęszczane trasy.
Rudawy Janowickie
Chcesz odkrywać dalej? Zajrzyj do innych szlaków Rudaw Janowickich opisanych na blogu.
Szlak na Ostrą Małą i Skalnik – opis trasy z Czarnowa
Wracając z aktywnego weekendu w okolicach Szklarskiej Poręby, w drodze do Wrocławia postanowiliśmy zatrzymać się jeszcze w Rudawach Janowickich. Naszym celem były Ostra Mała i Skalnik — dwa najczęściej odwiedzane punkty widokowe w tej części Sudetów.
Choć początkowo było słonecznie i duszno, jeszcze przed skałami Konie Apokalipsy złapało nas prawdziwe oberwanie chmury. Na szczęście był to krótki, letni deszcz, który szybko minął i nie pokrzyżował nam planów. Dzięki temu bez przeszkód mogliśmy zrealizować zaplanowany szlak na Ostrą Małą i Skalnik.
Jeśli zastanawiasz się, jak dojść na Skalnik i Ostrą Małą najłatwiejszą trasą, najpopularniejszą opcją jest niebieski szlak z Czarnowa, rozpoczynający się przy dawnym schronisku turystycznym „Czartak”. To trasa łagodna i niewymagająca, z umiarkowanymi podejściami. Bez problemu poradzą sobie z nią także młodsi piechurzy, dlatego jest to świetna propozycja na Rudawy Janowickie z dziećmi.
W drodze powrotnej postanowiliśmy nieco wydłużyć wycieczkę. Schodząc od Skalnika niebieskim szlakiem, cały czas poruszamy się łagodnie w dół leśną ścieżką. Po dotarciu na Przełęcz Rudawską (739 m n.p.m.) można skręcić w prawo na żółty szlak prowadzący w kierunku hałdy dolomitowych łupków dawnej Kopalni Dolomitu Rędziny. Ostatecznie trasa doprowadza do asfaltowej drogi, którą wracamy na parking przy dawnym schronisku „Czartak”.
Nasza trasa na Ostrą Małą i Skalnik w Rudawach Janowickich wyglądała następująco:
Jeśli wciągnęły Was Rudawy Janowickie, zajrzyjcie też do sekcji Szlaki według regionów — to mój mały przewodnik po ulubionych trasach w różnych częściach Polski.
Parking przy Ostrej Małej – gdzie zostawić samochód?
Planując wejście na Ostrą Małą i Skalnik, warto wcześniej zaplanować miejsce parkingowe. W najbliższej okolicy funkcjonują dwa najczęściej wybierane parkingi.
Parking przy dawnym schronisku „Czartak” w Czarnowie
Najbliżej punktu startowego niebieskiego szlaku znajduje się niewielki, bezpłatny parking przy dawnym schronisku „Czartak” w Czarnowie. To zdecydowanie najwygodniejsza opcja dla osób planujących najkrótszą trasę na Ostrą Małą.
Odległość z parkingu do punktu widokowego na Ostrej Małej wynosi zaledwie około 1,7 km. Niestety liczba miejsc jest ograniczona, dlatego w sezonie i w weekendy parking bardzo szybko się zapełnia. W takiej sytuacji można zostawić samochód wzdłuż drogi prowadzącej do schroniska.
Parking w Gruszkowie (Przełęcz pod Średnicą)
Alternatywą jest parking w Gruszkowie, na Przełęczy pod Średnicą. Stąd również można dojść na Ostrą Małą i Skalnik, jednak trasa jest dłuższa — do Ostrej Małej trzeba pokonać około 3,4 km.
To dobre rozwiązanie, gdy parking w Czarnowie jest już pełny lub gdy planujesz nieco dłuższą pętlę przez Rudawy Janowickie.
Czy parking przy Ostrej Małej jest płatny?
Parking przy dawnym schronisku „Czartak” w Czarnowie jest bezpłatny. Również parking w Gruszkowie (Przełęcz pod Średnicą) jest ogólnodostępny i bezpłatny. Warto jednak sprawdzić aktualne oznaczenia na miejscu, ponieważ zasady mogą się zmieniać.
O której godzinie najlepiej przyjechać?
W weekendy i w sezonie turystycznym parking w Czarnowie szybko się zapełnia — szczególnie między godziną 10:00 a 13:00. Jeśli planujesz wejście na Ostrą Małą i Skalnik w sobotę lub niedzielę, najlepiej przyjechać rano.
Czy przy parkingu są toalety?
Przy parkingu w Czarnowie nie ma stałej infrastruktury turystycznej ani toalet. To niewielki, leśny parking. Warto mieć to na uwadze, zwłaszcza planując wycieczkę z dziećmi.
Niebieski szlak na Ostrą Małą – leśne podejście z Czarnowa
Niebieski szlak na Ostrą Małą od samego początku prowadzi przez gęsty, sosnowy las, który nadaje tej trasie spokojny, sudecki klimat. Już po kilku minutach marszu wchodzimy na wąską ścieżkę miękko wyścieloną igliwiem. Miejscami podłoże usiane jest kamieniami, a spod ziemi wystają splątane korzenie drzew — typowy, naturalny charakter leśnych szlaków w Rudawach Janowickich.
Pierwsze podejście jest łagodne i świetnie sprawdza się jako rozgrzewka przed dalszą częścią trasy. To jeden z powodów, dla których szlak na Ostrą Małą i Skalnik uchodzi za dobrą propozycję również dla rodzin z dziećmi. Po chwili wychodzimy na szeroki leśny dukt, który daje krótkie wytchnienie, by następnie ponownie przejść w węższą, bardziej kameralną ścieżkę prowadzącą w głąb lasu.
Trasa jest dobrze oznakowana i intuicyjna, dlatego nawet osoby odwiedzające Rudawy Janowickie po raz pierwszy nie powinny mieć problemu z orientacją.
Konie Apokalipsy – skąd wzięła się ich nazwa?
Szybko docieramy do pierwszego punktu naszej wycieczki — skał o intrygującej nazwie Konie Apokalipsy.
To grupa czterech pionowych, granitowych formacji skalnych o wysokości sięgającej około 15 metrów, położonych w pobliżu punktu widokowego Ostra Mała. Skały wyrastają wprost z leśnego zbocza i już z daleka przyciągają uwagę swoją surową, strzelistą sylwetką. Dla wielu turystów to pierwszy charakterystyczny akcent na trasie prowadzącej na Ostrą Małą i Skalnik.
Skąd jednak ta apokaliptyczna nazwa? Według przekazów nadali ją harcerze, którzy podczas jednego z obozów gasili płonące trawy wokół skał. Obozowali na pobliskiej polanie ZHP niedaleko Strużnicy. Wysokie, smukłe formacje miały przypominać im konie — być może wśród unoszącego się dymu i dynamicznych cieni wyglądały bardziej sugestywnie niż dziś. Trudno powiedzieć. Nam, patrząc na nie w pełnym świetle dnia, trudno było dopatrzyć się końskich sylwetek.
Nieco dalej, pomiędzy Ostrą Małą a Skalnikiem, przy Rozdrożu pod Małą Ostrą, znajduje się kamień upamiętniający Janusza Boissé — harcmistrza i nauczyciela zasłużonego dla lokalnego harcerstwa. Organizował on obozy harcerskie w pobliskiej Strużnicy i był ważną postacią dla środowiska ZHP w tej części Rudaw Janowickich.
Czy warto podejść pod Konie Apokalipsy?
Zdecydowanie tak. Choć wiele osób mija skały w drodze na Ostrą Małą, warto zboczyć na chwilę ze ścieżki i podejść bliżej. Dopiero z bliska widać ich imponującą wysokość i surową fakturę granitu. Strzeliste formacje robią większe wrażenie, niż mogłoby się wydawać z oddali.
To także dobre miejsce na krótki postój przed dalszym podejściem. Leśne otoczenie daje przyjemny cień w cieplejsze dni, a sama lokalizacja sprawia, że czujemy się jakbyśmy trafili do mniej uczęszczanej, nieco tajemniczej części Rudaw Janowickich.
Po chwili odpoczynku ruszamy dalej w stronę Ostrej Małej. Ścieżka zaczyna delikatnie piąć się w górę, a między drzewami coraz częściej pojawiają się przebłyski nieba. To znak, że punkt widokowy jest już naprawdę blisko — a to, co za moment zobaczymy, wynagrodzi całe podejście.
Ostra Mała – platforma widokowa z panoramą Sudetów
Nieopodal Koni Apokalipsy znajduje się platforma widokowa Ostra Mała — główny cel tej części trasy. Kierujemy się dalej niebieskim szlakiem i już po chwili dostrzegamy kamienne wejście prowadzące na szczyt.
Na platformę wchodzimy po częściowo wykutych w skale (już w 1886 roku) oraz ułożonych granitowych stopniach. To historyczne podejście dodaje miejscu charakteru i przypomina, że punkt widokowy na Ostrej Małej od ponad wieku przyciąga turystów. Kamienne schody zabezpieczone są z jednej strony metalową barierką, dzięki czemu wejście jest bezpieczne nawet dla mniej doświadczonych osób.
Widok z Ostrej Małej wynagradza całe podejście. Przy dobrej widoczności panorama z Ostrej Małej sięga naprawdę daleko. Oprócz Karkonoszy, Gór Izerskich i Gór Kaczawskich, w kierunku północno-wschodnim można dostrzec charakterystyczny masyw Ślęży. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych szczytów Dolnego Śląska.
Jeśli planujesz kolejne górskie wycieczki w regionie, warto rozważyć także wejście na Ślężę mniej uczęszczanym wariantem. Opisałam tam ciekawy, spokojniejszy szlak na Ślężę, który pozwala uniknąć tłumów i zobaczyć górę z zupełnie innej perspektywy. Szczegóły trasy znajdziesz w osobnym wpisie: Góra Ślęża ukrytym szlakiem.
- GórskodolnośląskiePolskaPrzedgórze Sudeckie
Ślęża (718 m n.p.m.) – ukrytym szlakiem na świętą górę Dolnego Śląska
Ślęża, jakiej możesz nie znać. Zapraszam Cię na mniej uczęszczany szlak prowadzący na szczyt, z dala od najbardziej obleganych tras. Po drodze czekają kamienne schody jak z dawnych opowieści, twarz Chrystusa wykuta w skale oraz ukryte w lesie Źródło Anny. To propozycja dla tych, którzy lubią odkrywać górę w ciszy i nieco bardziej tajemniczym klimacie.
Widok z platformy widokowej Ostra Mała to bez wątpienia jeden z najpiękniejszych punktów widokowych w Rudawach Janowickich. Szeroka, otwarta panorama i surowe, granitowe otoczenie sprawiają, że Ostra Mała często robi większe wrażenie niż wyższy, lecz całkowicie zalesiony Skalnik.
Warto zatrzymać się tu na chwilę dłużej. Usiąść na nagrzanym słońcem kamieniu, pozwolić, by wiatr rozwiał myśli i po prostu patrzeć. Przed nami rozciąga się spokojna przestrzeń — falujące pasma Sudetów, mozaika pól i lasów Kotliny Jeleniogórskiej, w oddali wyraźny zarys Karkonoszy.
Na Ostrej Małej jest coś kojącego. Może to otwartość widoku, może światło, które nagle zalewa przestrzeń po wyjściu z ciemnego, gęstego lasu. To jedno z tych miejsc, w których milknie się zupełnie naturalnie i chłonie panoramę bez pośpiechu.
Dopiero po kilku minutach przypominamy sobie, że przed nami jeszcze Skalnik. Ale trudno ruszyć dalej, gdy widok z Ostrej Małej wciąga aż tak — jakby chciał zatrzymać nas tu jeszcze na moment.
Jeśli spodobały Ci się widoki z Ostrej Małej, warto zajrzeć także w inne pasma Sudetów. Zupełnie inny, bardziej surowy klimat poczujesz w Karkonoszach, gdzie wysokogórskie krajobrazy i rozległe panoramy potrafią zachwycić o każdej porze roku. Spokojniejsze, łagodniejsze wędrówki czekają w Górach Izerskich, idealnych na dłuższe, widokowe spacery bez dużych przewyższeń.
Jeśli natomiast szukasz ciszy i mniej oczywistych tras na Dolnym Śląsku, warto wybrać się na Ślężę mniej uczęszczanym szlakiem. Każde z tych miejsc pokazuje Sudety z innej perspektywy — raz bardziej spektakularnej, raz kameralnej i spokojnej.
Ostra Mała to tylko jeden z wielu punktów widokowych w tej części Polski. Sudety mają w sobie ogromną różnorodność — i właśnie to sprawia, że chce się tu wracać.
Skalnik (945 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Rudaw Janowickich
Idąc dalej niebieskim szlakiem, docieramy na Skalnik (945 m n.p.m.) — najwyższy szczyt Rudaw Janowickich. W przeciwieństwie do Ostrej Małej, wierzchołek Skalnika ukryty jest w gęstym lesie. Nie ma tu rozległej panoramy ani skalnej platformy. O tym, że stoimy na szczycie, informuje jedynie drewniana tabliczka przymocowana do jednego z drzew.
Choć brak widoków może nieco rozczarować osoby nastawione na panoramę, Skalnik ma swoją wartość dla kolekcjonerów górskich szczytów. Należy bowiem do Korony Gór Polski, co sprawia, że wielu turystów odwiedza go w ramach zdobywania całej listy najwyższych szczytów poszczególnych pasm.
Na wierzchołku znajduje się także pamiątkowa pieczątka potwierdzająca zdobycie Skalnika. Umieszczona jest w niewielkiej, czerwonej skrzyneczce — to miły akcent dla tych, którzy zbierają odciski do książeczki Korony Gór Polski.
Po emocjach związanych z widokiem z Ostrej Małej, Skalnik jest spokojnym, cichym przystankiem w środku lasu — bardziej symbolicznym niż widowiskowym, ale dla wielu równie ważnym.
Grzbietowa Droga – niebieski szlak za Skalnikiem w Rudawach Janowickich
Za szczytem Skalnika niebieski szlak prowadzi tzw. Grzbietową Drogą — szeroką, leśną trasą biegnącą łagodnie wzdłuż grzbietu. To spokojny, mniej widowiskowy, ale bardzo przyjemny odcinek wędrówki w Rudawach Janowickich.
Przed nami wije się dalszy odcinek niebieskiego szlaku — szeroka, wydeptana ścieżka wśród drzew wygląda zachęcająco. Nie lubimy wracać tą samą drogą, dlatego postanawiamy urozmaicić trasę i wybrać wariant pętli.
Schodząc ze Skalnika, w pewnym momencie szlak staje się bardziej kamienisty. Nie traktujemy tego jako utrudnienia — przeciwnie, nadaje to trasie bardziej górskiego charakteru. W powietrzu unosi się zapach wilgotnego lasu po niedawnym deszczu, wokół panuje cisza. Choć nie towarzyszą nam już rozległe panoramy, spacer ma w sobie coś niezwykle przyjemnego i kojącego. Jedyną pamiątką po wcześniejszym oberwaniu chmury jest szeroka kałuża na ścieżce, którą trzeba sprytnie ominąć.
W końcu docieramy do rozwidlenia szlaków. Skręcamy w prawo, na żółty szlak, który prowadzi w kierunku Rędzin. Kamienista nawierzchnia zapowiada zmianę krajobrazu — i rzeczywiście, po chwili naszym oczom ukazuje się rozległa hałda dolomitowych łupków dawnej Kopalni Dolomitu Rędziny. Surowa, jasna przestrzeń kontrastuje z zielenią lasu i robi naprawdę mocne wrażenie.
Dalszy spacer szerokim leśnym duktem doprowadza nas do asfaltowej drogi. Odbijamy w prawo, mijamy niewielki zbiornik na potoku Bystra i kierujemy się prosto w stronę parkingu przy dawnym schronisku „Czartak”.
Na zakończenie żegnają nas polany fioletowych dzwonków oraz ciemniejące niebo. W oddali znów słychać grzmoty — kolejna burza zbliża się szybko. Przyspieszamy kroku, zabierając ze sobą zapach lasu, ciszę Rudaw Janowickich i poczucie dobrze spędzonego dnia.
Rudawy Janowickie nie krzyczą. Nie epatują wysokością ani spektakularnością. A jednak potrafią zostać w głowie na długo. Ostra Mała daje przestrzeń i światło, Skalnik — cichy, leśny spokój. Pomiędzy nimi jest zapach nagrzanych sosen, kamienie pod stopami i ta charakterystyczna cisza, którą tak trudno znaleźć bliżej miasta.
To była jedna z tych wycieczek, które nie wymagają wielkich przygotowań ani całego dnia w górach. Kilka godzin, zmienna pogoda, chwila deszczu, trochę słońca — i wystarczy, by poczuć, że naprawdę było się „gdzieś”.
Może właśnie dlatego tak lubię Rudawy Janowickie. Za naturalność. Za brak tłumów. Za widok, który pojawia się nagle po wyjściu z lasu i każe zatrzymać się choćby na kilka minut.
Bo czasem nie trzeba daleko. Wystarczy skręcić w boczną drogę.
Jeśli wciągnęły Was Rudawy Janowickie i górskie wędrówki po Dolnym Śląsku, zajrzyjcie także do sekcji Szlaki według regionów. Znajdziecie tam więcej tras z Sudetów — zarówno krótkie, rodzinne wycieczki z widokiem, jak i dłuższe, spokojne wędrówki przez mniej uczęszczane pasma.
To dobre miejsce, by zaplanować kolejne wyjście w góry i odkrywać kolejne zakątki Dolnego Śląska.
Postaw kawę
Jeśli ten artykuł pomógł Ci zaplanować podróż, odkryć nowe miejsce albo był po prostu chwilą inspiracji — możesz postawić mi wirtualną kawę. Coraz więcej czytelników wspiera to miejsce — będzie mi ogromnie miło, jeśli kiedyś zechcesz dorzucić swoją kawę. To drobny gest, dzięki któremu mogę nadal tworzyć przewodniki, trasy i miejsca warte drogi.
Stawiam kawęTylko miejsca warte drogi.
Spokojne inspiracje, mniej znane szlaki i miejsca, które naprawdę prowadzą w naturę.
Możemy być w kontakcie tak, jak Ci wygodnie.